Lâm giang tiên

臨江仙
楊慎
滾滾長江東逝水,
浪花淘盡英雄。
是非成敗轉頭空。
青山依舊在,
幾度夕陽紅。
白髮漁樵江渚上,
慣看秋月春風。
一壺濁酒喜相逢。
古今多少事,
都付笑談中。
Lâm giang tiên
Dương Thận
Cổn cổn Trường Giang đông thệ thuỷ,
Lãng hoa đào tận anh hùng.
Thị phi thành bại chuyển đầu không.
Thanh sơn y cựu tại,
Kỷ độ tịch dương hồng.
Bạch phát ngư tiều giang chử thượng,
Quán khan thu nguyệt xuân phong.
Nhất hồ trọc tửu hỉ tương phùng.
Cổ kim đa thiểu sự,
Đô phó tiếu đàm trung.
Dịch nghĩa:
Nước sông Trường Giang cuồn cuộn chảy về đông,
Bọt sóng tung lấp vùi hết anh hùng.
Đúng sai, thành bại cũng đều biến thành không.
Chỉ có núi xanh vẫn mãi như xưa,
Dù trải bao lần ráng chiều soi đỏ.
Những người chài cá và tiều phu đầu bạc trên bến sông,
Đã quen nhìn trăng thu, gió xuân (ý nói từng trải).
Một vò rượu đục, vui mừng gặp nhau.
Xưa nay bao nhiêu chuyện đã qua,
Đều mang vào trong những cuộc chuyện, tiếng cười.
Dịch thơ (Phan Kế Bính):
Lâm Giang tiên
Trường Giang cuồn cuộn chảy về đông
Sóng vùi dập hết anh hùng
Được, thua, thành, bại, thoắt thành không
Non xanh nguyên vẻ cũ
Mấy độ bóng tà hồng.
Bạn đầu bạc ngư tiều trên bãi
Đã quen nhìn thu nguyệt xuân phong
Một bầu rượu vui vẻ tương phùng
Xưa nay bao nhiêu việc
Phó mặc nói cười suông.
Giải thích:
Kích thước tranh: 148x89cm
“Lâm Giang Tiên” của Dương Thận là khúc từ mở đầu Tam Quốc diễn nghĩa, gói trọn tinh thần hoài cổ và cái nhìn siêu thoát trước thăng trầm lịch sử. Qua hình ảnh dòng Trường Giang cuồn cuộn chảy về đông, bài thơ khẳng định sự vô thường của công danh, được – thua, anh hùng hay bại tướng, tất cả rồi cũng tan biến theo thời gian, chỉ có non xanh và vũ trụ là trường tồn.
Bức tranh thư pháp được xây dựng xoay quanh ý niệm ấy. Dòng sông mênh mang tượng trưng cho dòng chảy bất tận của thời gian; mặt trời và núi non gợi những giá trị bền vững, “non xanh nguyên vẻ cũ”. Trái lại, hình ảnh con người và công tích của họ chỉ là khoảnh khắc mong manh: hai người ngư – tiều vô danh thong dong chuyện trò trong ánh chiều tà đại diện cho đời sống hiện tại, còn bóng dáng uy nghi của Quan Công hiện lên trên mặt nước như một ký ức vĩ đại đã lùi vào dĩ vãng.
Toàn bộ tác phẩm chuyển tải tinh thần cốt lõi của bài từ: trước dòng lịch sử vô tận, mọi vinh nhục đều trở thành hư ảo, chỉ còn lại sự thản nhiên, buông xả và nụ cười trước cuộc đời.
ENGLISH VERSION
THE IMMORTALS BY THE RIVER
The rolling Yangtze flows east, waters never return,
Waves wash away all heroes in their turn.
Right and wrong, success and failure, turn empty in a glance.
Green hills remain unchanged,
How many times has the sunset glowed red?
White-haired fisherman and woodcutter on the river isle,
Accustomed to watching autumn moons and spring winds.
With a pot of turbid wine, they joyfully meet.
How many events of past and present,
Are all laughed off in their talk.
Artwork Description
Dimensions: 148 x 89 cm
Context: "The Immortals by the River" (Linjiang Xian) by Yang Shen serves as the opening lyric of the Romance of the Three Kingdoms, encapsulating the spirit of nostalgia and transcendence regarding historical vicissitudes. Through the image of the Yangtze rolling east, the poem asserts the impermanence of fame, victory and defeat, heroes and the fallen—all vanish with time. Only the green mountains and the universe remain eternal.
Visual Narrative: The calligraphy painting is constructed around this profound concept. The vast river symbolizes the endless flow of time; the sun and mountains suggest enduring values—"Green hills remain unchanged." Conversely, human figures and their deeds are depicted as fleeting moments. Two nameless figures—a fisherman and a woodcutter—chatting leisurely in the sunset represent the present life, while the majestic silhouette of Guan Yu appears on the water surface as a great memory that has receded into the past.
Core Spirit: The entire work conveys the essence of the lyric: before the endless flow of history, all glory and shame become illusory, leaving only serenity, letting go, and a smile at the human condition.
JAPANESE VERSION
臨江仙
滾滾たる長江 東に逝く水
浪花 淘(あら)い尽くす英雄
是非成敗 転頭空し
青山 旧に依って在り
幾度か 夕陽紅なり
白髪の漁樵 江渚の上
慣れ看る 秋月春風
一壺の濁酒 喜び相逢う
古今 多少の事
都て 笑談の中に付す
作品解説
寸法: 148 x 89 cm
背景: 楊慎(よう しん)の『臨江仙』は、『三国志演義』の冒頭を飾る詞(し)であり、歴史の盛衰に対する懐古の情と、そこから解き放たれた達観の境地を凝縮しています。東へと流れ去る長江のイメージを通して、功名、勝敗、英雄も敗者も、すべては時の流れと共に消え去り、ただ青山(自然)だけが永遠であることを謳っています。
視覚的物語: 本作は、この無常観を中心に構築されています。広大な川は果てしない時の流れを象徴し、太陽と山々は変わらぬ価値、「青山 旧に依って在り」を暗示しています。対照的に、人間とその功績は儚い瞬間として描かれます。夕暮れの中で談笑する名もなき漁師と木こり(漁樵)は「現在」の生を、水面に浮かぶ関羽(かん う)の威厳ある姿は、過去へと遠ざかった偉大な記憶を表しています。
核心的精神: 作品全体が、この詞の真髄を伝えています。すなわち、悠久の歴史の前では、あらゆる栄光も屈辱も幻となり、後に残るものは、静寂と執着の手放し、そして世事に対する微笑みだけなのです。

