Ngụ hứng
寓興
阮秉謙
近水茅齋數竹椽，
閑中好伴白云眠。
過門行客不相識，
這裡誰知別有天。
Ngụ hứng
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Cận thuỷ mao trai sổ trúc chuyên,
Nhàn trung hảo bạn bạch vân miên.
Quá môn hành khách bất tương thức,
Giá lý thuỳ tri biệt hữu thiên.
Dịch nghĩa:
Nhà tre mái tranh cạnh bờ nước,
Trong nhàn hạ ngủ ngon trong nhà làm bạn cùng mây trắng.
Khách đi qua cửa không hiểu rằng,
Ở trong này nào ai biết có một khoảnh trời riêng.
Dịch thơ:
Ngụ hứng
Nhà tre mái rạ nước ngoài hiên,
Cùng mây bầu bạn giấc tiêu phiền.
Người đi ngang cửa nào đâu hiểu,
Trong này ai biết khoảnh trời riêng.
Giới thiệu:
Kích thước tranh: 80x115cm
Tác giả chọn buổi sáng đầu thu trong khoảng tiết xử thử cuối tháng 8 đầu tháng 9 làm bối cảnh thời gian cho bức tranh thư pháp. Đây là thời điểm cuối mùa sen, đầu mùa cúc, khí trời dịu mát, dễ chịu.
Căn nhà tre mái rạ nhìn ra bờ nước của Nguyễn Bỉnh Khiêm ở làng Trung Am, trấn Hải Dương được thể hiện như một chốn vắng vẻ, có nhiều giống vật hoang dã quần tụ như giữa chốn thâm sơn cùng cốc. Trong thơ, Nguyễn Bỉnh Khiêm mô tả mình nằm khểnh nhàn tênh trong nhà, người qua kẻ lại chẳng mấy ai hay. Còn trong tranh, tác giả đưa nhân vật ra ngoài, thảnh thơi đi dạo, hòa vào khung cảnh. "Khoảnh trời riêng" được ẩn dụ bằng tia chớp giữa bầu trời đầy ánh nắng ban mai và những giọt mưa chỉ làm mình ông bị ướt. Sấm sét, cũng là ẩn dụ của thi phẩm "sấm Trạng Trình" kỳ bí và nổi tiếng của Nguyễn Bỉnh Khiêm, được hậu thế xem như những lời tiên tri cho các biến cố chính của dân tộc Việt Nam trong khoảng 500 năm (từ năm 1509 đến khoảng năm 2019).
Thư pháp thể hành thư của Văn Trưng Minh (1470-1559), thư pháp gia đời nhà Minh.
ENGLISH VERSION
IMPROMPTU THOUGHTS
Near the water, a thatched hut with a few bamboo rafters,
In leisure, ’tis good to sleep with white clouds as companions.
Travelers passing the gate do not know me,
Who knows that right here lies a world apart?
Artwork Description
Dimensions: 80 x 115 cm
Setting: The artist selects an early autumn morning during the Limit of Heat (Xử thử - late August to early September) as the temporal setting. It is the time when lotus flowers fade and chrysanthemums begin to bloom, bringing a cool and pleasant atmosphere.
Visual Narrative: Nguyen Binh Khiem's thatched bamboo hut by the water in Trung Am village (Hai Duong) is depicted as a secluded sanctuary, teeming with wildlife like a deep mountain retreat. While the poem describes the poet sleeping leisurely indoors, the painting places him outside, strolling comfortably and blending into the scenery.
Symbolism: The concept of a "Separate Heaven" (Biệt hữu thiên) is visualized through a surreal metaphor: a bolt of lightning striking amidst a sunny morning sky, with raindrops falling only upon him. This lightning and thunder allude to the "Prophecies of Trang Trinh" (Sấm Trạng Trình)—the mysterious and famous predictions by Nguyen Bỉnh Khiem, regarded by posterity as foretelling major events in Vietnam's history over 500 years (from 1509 to circa 2019). The rain wetting only him suggests the solitary burden of a prophet who perceives what others cannot.
Calligraphy: The artwork features the Running Script (Xing shu) of Wen Zhengming (1470–1559), a renowned calligrapher of the Ming Dynasty.
JAPANESE VERSION
寓興
水に近き茅斎 数本の竹椽（ちくえん）
閑中好んで 白雲を伴いて眠る
門を過ぐる行客 相識らず
這裏（しゃり）誰か知らん 別に天有るを
作品解説
寸法： 80 x 115 cm
設定： 作者は、**処暑（しょしょ）**の節気（8月末から9月初旬）にあたる初秋の朝を背景に選びました。蓮が散り、菊が咲き始める、涼しく心地よい季節です。
視覚的物語： 海陽（ハイズオン）省チュンアム村にある水辺の質素な茅葺き屋根の家は、深山幽谷のように多くの野生動物が集う隠れ家として描かれています。詩の中では家の中でのんびりと眠る姿が詠まれていますが、画中の阮秉謙（グエン・ビン・キエム）は外に出て、風景と一体になりながら悠々と散策しています。
象徴： 詩にある「別の天（別世界）」という概念は、晴れた朝の空に走る一筋の稲妻と、彼だけを濡らす雨という超現実的な隠喩で表現されています。この雷鳴（Sấm）は、阮秉謙の神秘的で有名な予言書**『程状（チャン・チン）の讖緯（しんい）』**（通称：Sấm Trạng Trình）を暗示しています。これは、1509年から2019年頃までの約500年間にわたるベトナムの主要な歴史的事件を予言したものと後世に伝えられています。彼一人に降り注ぐ雨は、常人には見えない天機を知る予言者の孤独を示唆しています。
書法： 書の部分は、明代の書家である**文徴明（ぶん ちょうめい／1470-1559）**の行書（ぎょうしょ）を用いています。
