Thương tiến tửu

將進酒
李白
君不見:
黃河之水天上來,
奔流到海不復回?
又不見:
高堂明鏡悲白髮,
朝如青絲暮成雪?
人生得意須盡歡,
莫使金樽空對月。
天生我才必有用,
千金散盡還復來。
烹羊宰牛且為樂,
會須一飲三百杯。
岑夫子,
丹丘生,
將進酒,
杯莫停。
與君歌一曲,
請君為我傾耳聽。
鐘鼓饌玉何足貴,
但願長醉不願醒。
古來聖賢皆寂寞,
唯有飲者留其名。
陳王昔時宴平樂,
斗酒十千恣歡謔。
主人何為言少錢,
逕須沽取對君酌。
五花馬,
千金裘,
呼兒將出換美酒,
與爾同消萬古愁。
Thương tiến tửu
Lý Bạch
Quân bất kiến:
Hoàng Hà chi thuỷ thiên thượng lai,
Bôn lưu đáo hải bất phục hồi!
Hựu bất kiến:
Cao đường minh kính bi bạch phát,
Triêu như thanh ty, mộ thành tuyết.
Nhân sinh đắc ý tu tận hoan,
Mạc sử kim tôn không đối nguyệt!
Thiên sinh ngã tài tất hữu dụng,
Thiên kim tán tận hoàn phục lai.
Phanh dương tể ngưu thả vi lạc,
Hội tu nhất ẩm tam bách bôi.
Sầm phu tử,
Đan Khâu sinh.
Thương tiến tửu,
Bôi mạc đình!
Dữ quân ca nhất khúc,
Thỉnh quân vị ngã khuynh nhĩ thính:
“Chung cổ soạn ngọc hà túc quý,
Đãn nguyện trường tuý bất nguyện tỉnh!
Cổ lai thánh hiền giai tịch mịch,
Duy hữu ẩm giả lưu kỳ danh.
Trần vương tích thời yến Bình Lạc,
Đẩu tửu thập thiên tứ hoan hước.”
Chủ nhân hà vi ngôn thiểu tiền,
Kính tu cô thủ đối quân chước.
Ngũ hoa mã,
Thiên kim cừu,
Hô nhi tương xuất hoán mỹ tửu,
Dữ nhĩ đồng tiêu vạn cổ sầu.
Dịch nghĩa:
Anh không thấy:
Nước sông Hoàng Hà chảy từ trên trời xuống,
Chảy ra đến biển không quay trở lại nữa.
Anh lại không thấy:
Cha mẹ soi gương buồn nhìn tóc bạc,
Sáng còn như tơ đen mượt, chiều tối đã trắng như tuyết.
Đời người khi nào đắc ý nên tận tình vui sướng,
Đừng để chén rượu vàng cạn queo nhìn vầng trăng.
Trời sinh ra ta có tài thì ắt sẽ được dùng,
Ngàn vàng tiêu sạch hết rồi sẽ có trở lại.
Mổ dê giết trâu cứ vui cái đã,
Uống một lần ba trăm ly rồi hãy tính.
Này ông bạn họ Sầm,
Này ông bạn Đan Khâu.
Xin mời uống rượu,
Chớ có ngừng chén.
Tôi xin ca một khúc cho các anh,
Xin các anh vì tôi lắng tai nghe:
“Chuông trống cỗ bàn nào có đáng quý,
Chỉ xin được say hoài không muốn tỉnh.
Xưa nay các bậc thánh hiền đều không còn tiếng tăm,
Chỉ có kẻ uống rượu mới để lại tên tuổi.
Trần vương hồi xưa mở yến hội ở Bình Lạc,
Mười ngàn đấu rượu tha hồ mà hoan lạc vui cười.”
Tại sao chủ nhân lại nói ít tiền,
Hãy mau mau mua rượu mời các anh uống.
Này ngựa hoa năm sắc,
Này áo cừu giá ngàn vàng.
Kêu đứa nhỏ ra đem đổi lấy rượu,
Cùng bạn tiêu mối sầu vạn cổ.
Dịch thơ:
Xin mời rượu
Anh thấy chăng?
Hoàng Hà nước chảy từ thiên giới,
Xuôi dòng ra biển chẳng quay lui.
Có thấy chăng?
Mẹ cha soi gương buồn tóc bạc,
Sớm như tơ biếc, chiều như băng.
Đời khi đắc ý nên tận hưởng,
Đừng để ly vàng vợi bóng trăng.
Trời sinh ta giỏi ắt có việc,
Đãy vàng lần hết rồi lại căng.
Mổ trâu giết lợn vui đi đã,
Gặp ba trăm chén cạn mới hăng.
Bác Sầm kính,
Chú Đan Khâu.
Cùng nâng chén,
Chớ ngừng lâu!
Vì người hát một đoạn,
Mong người vì bạn dỏng tai nghe.
"Chiêng trống cỗ bàn nào có quý,
Mong say hoài hủy tỉnh chẳng ra.
Xưa nay thánh hiền đều đơn lẻ,
Chỉ phường hay rượu tiếng đồn xa.
Trần Vương yến cũ nơi Bình Lạc,
Chục ngàn vò uống cười phê pha".
Chủ nhà đừng nói tiền không có,
Mau mua ngay rượu cho bọn ta.
Ngựa năm sắc,
Áo kim sa.
Sai con đem đổi thêm rượu ngọt,
Để cùng diệt nỗi sầu bao la.
Giới thiệu:
Kích thước tranh: 89x137cm
“Thương tiến tửu” là bài thơ tiêu biểu cho khí chất phóng khoáng và tinh thần tự do tuyệt đối của Lý Bạch – nhà thơ đời Đường được hậu thế tôn xưng là Thi tiên, Trích tiên, Thi hiệp và đặc biệt là Tửu tiên. Suốt cuộc đời lang bạt, Lý Bạch sống trọn trong ba niềm đam mê: uống rượu, làm thơ và ngao du bốn phương. Ngay cả khi giữ chức Hàn lâm học sĩ tại Trường An, ông vẫn không chịu gò mình vào khuôn phép triều đình, xem chốn miếu đường chỉ là một trạm dừng tiêu dao giữa những cuộc rượu cùng bạn bè tri kỷ.
Bài thơ được Lý Bạch ngẫu hứng sáng tác trong một buổi uống rượu cùng hai người bạn là Sầm Huân và Nguyên Đan Khâu. Qua hình ảnh nâng ly giữa đất trời, bài thơ thể hiện trọn vẹn tinh thần hào sảng, cuồng phóng mà tỉnh táo: coi công danh như mây khói, lấy rượu và trăng làm tri âm, lấy khoảnh khắc hiện tại làm vĩnh cửu.
Trong bức tranh thư pháp này, hình tượng Lý Bạch được khắc họa đang nâng chén dưới ánh trăng rằm, gợi câu thơ nổi tiếng “Mạc sử kim tôn không đối nguyệt” – đừng để chén vàng trống vắng trước trăng. Người đối ẩm với ông không phải bạn thơ đương thời, mà là Dionysus, vị thần rượu nho của Hy Lạp. Cuộc hội ngộ tưởng tượng giữa Tửu tiên phương Đông và Tửu thần phương Tây tạo nên một không gian giao thoa giữa thi ca, thần thoại và tự do tinh thần.
Phần nhan đề “Tửu Tiên” được viết theo bút pháp của Triệu Mạnh Phủ, trong khi toàn văn bài thơ sử dụng thư pháp của Tông Tây An, góp phần hoàn chỉnh một tổng thể thị giác và tinh thần, tôn vinh men say như biểu tượng của sáng tạo, khoái lạc và sự giải phóng con người khỏi mọi ràng buộc thế tục.
ENGLISH VERSION
BRING IN THE WINE
Do you not see:
The Yellow River's waters come from the sky,
Rushing to the sea, never to return?
Do you not see:
In high halls, bright mirrors grieve over white hair,
Like black silk at dawn, turning to snow at dusk?
When life offers triumph, enjoy it to the fullest,
Do not let the golden chalice stand empty before the moon.
Heaven born my talent, it must be useful,
A thousand gold coins scattered will all come back.
Boil the sheep, butcher the ox, let us make merry,
At once we must drink three hundred cups!
Master Cen, Scholar Danqiu,
Bring in the wine! Do not stop the cups!
I sing a song for you,
Please lend me your ears and listen.
Bells, drums, and delicacies are not worth treasuring,
I only wish to be forever drunk and never wake.
Since ancient times, sages and worthies have all been lonely,
Only the drinkers have left their names.
Prince Chen in times past feasted at the Temple of Peace,
Ten thousand coins for a cask, indulging in wild joy.
Why does the host say he has little money?
I must go straight to buy more for us to drink.
The five-colored horse, the thousand-gold fur coat,
Call the boy to take them out and swap for good wine,
And together we will dissolve the sorrow of ten thousand ages.
Artwork Description
Dimensions: 89 x 137 cm
The Concept: "Bring in the Wine" epitomizes the absolute freedom of Li Bai—the Poet Immortal and Wine Immortal. The painting reimagines the classic scene: instead of drinking with historical friends, Li Bai raises his cup under the full moon to Dionysus, the Greek God of Wine. This imaginary meeting between the Eastern Wine Immortal and the Western Wine God creates a cross-cultural dialogue of poetry, mythology, and spiritual liberation.
Visual Narrative:
- Li Bai (The East): Portrayed in flowing Han robes, holding a golden vessel (Jin zun), embodying spontaneous grace and the philosophy of "gathering joy while one can."
- Dionysus (The West): Depicted with a wreath of ivy and grapevines, perhaps holding a thyrsus or a kylix, representing ecstasy and primal instinct.
- The Union: They toast under a shared moonlight. The "Golden Cup" and the "Grape Wine" merge, symbolizing intoxication as a vehicle for creativity and escape from worldly constraints.
Calligraphy:
- Title: The characters "Tửu Tiên" (Wine Immortal) are written in the style of Zhao Mengfu.
- Body Text: The full poem is executed in the calligraphy style of Zong Xi'an (Tông Tây An).
JAPANESE VERSION
将進酒(しょうしんしゅ)
君見ずや
黄河の水 天上より来(き)たり
奔流(ほんりゅう)して海に到り 復(ま)た回(かえ)らざるを
又(また)見ずや
高堂(こうどう)の明鏡(めいきょう) 白髪(はくはつ)を悲しみ
朝(あした)には青糸(せいし)の如(ごと)きも 暮(くれ)には雪と成るを
人生 意(い)を得れば 須(すべから)く歓(かん)を尽くすべく
金樽(きんそん)をして 空(むな)しく月に対せしむること莫(な)かれ
天 我が材を生ずる 必ず用(よう)有り
千金(せんきん) 散じ尽くすも 還(ま)た復(ま)た来(き)たる
羊を烹(に) 牛を宰(ほふ)りて 且(しばら)く楽(らく)を為(な)し
会(かなら)ず須(すべから)く一飲(いちいん) 三百杯なるべし
岑夫子(しんふうし)、丹丘生(たんきゅうせい)
将(まさ)に酒を進めんとし 杯(さかずき)を停(とど)むること莫(な)かれ
君が為(ため)に一曲を歌わん
請(こ)う君 我が為に耳を傾けて聴け
「鐘鼓(しょうこ)饌玉(せんぎょく) 貴(たっと)ぶに足らず
但(た)だ長酔(ちょうすい)を願いて 醒(さ)むるを願わず
古来(こらい) 聖賢(せいけん) 皆(みな)寂寞(せきばく)
唯(た)だ飲者(いんしゃ)の 其(そ)の名を留(とど)むる有るのみ」
陳王(ちんのう) 昔時(せきじ) 平楽(へいらく)に宴(えん)し
闘酒(としゅ)十千(じっせん) 歓謔(かんぎゃく)を恣(ほしいまま)にす
主人 何為(なんす)れぞ 銭(ぜに)少しと言わん
径(ただ)ちに須(すべから)く沽(か)い取りて 君に対し酌(く)むべし
五花(ごか)の馬(うま)、千金(せんきん)の裘(かわごろも)
児(じ)を呼び 将(も)ち出(い)だして 美酒に換えしめ
爾(なんじ)と同(とも)に消さん 万古(ばんこ)の愁(うれ)いを
作品解説
寸法: 89 x 137 cm
コンセプト: 『将進酒』は、「詩仙」であり「酒仙」である李白の絶対的な自由精神を象徴しています。本作は、李白が友人と飲むという古典的な場面を再構築し、満月の下で、ギリシャ神話のワインの神・ディオニュソスと杯を交わす姿を描いています。東洋の酒仙と西洋の酒神の想像上の邂逅は、詩、神話、そして精神的解放の異文化間の対話を生み出します。
視覚的物語:
- 李白(東洋): 漢服をまとい、金樽(きんそん)を掲げ、一瞬の喜びを謳歌する優雅さと哲学を体現しています。
- ディオニュソス(西洋): 葡萄の蔦の冠を戴き、陶酔と本能を象徴する姿で描かれています。
- 融合: 二人は同じ月の下で乾杯します。黄金の杯と葡萄の酒が混ざり合い、創造の源泉としての「陶酔」と、世俗の束縛からの脱却を象徴しています。
書法:
- 題字: 「酒仙」の文字は、**趙孟頫(ちょう もうふ)**の筆法で書かれています。
- 本文: 詩の全文は、**宗西安(そう せいあん/Tông Tây An)**の書風を用いて表現されています。

